Chuyển quyền carbon: Bước tiến mới cho hành trình xanh của Việt Nam!

Chuyển quyền carbon: Bước tiến mới cho hành trình xanh của Việt Nam!

Bạn có biết rằng mỗi hành động của chúng ta, từ việc lái xe đến sử dụng điện, đều thải ra khí carbon dioxide (CO2) – một trong những khí nhà kính chính gây ra biến đổi khí hậu?

Chống biến đổi khí hậu là một nhiệm vụ cấp bách, và giảm phát thải khí nhà kính từ rừng đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực chung này. Chiến lược REDD+ (Giảm phát thải khí nhà kính từ phá rừng và suy thoái rừng) được xem là giải pháp tiềm năng để bảo vệ rừng và thúc đẩy phát triển bền vững.

Chuyển quyền carbon là một phần thiết yếu của REDD+. Nó trao quyền cho các cá nhân, tổ chức và cộng đồng sở hữu và quản lý lượng khí thải carbon từ rừng của họ. Việc này khuyến khích họ bảo vệ rừng và tham gia vào các hoạt động giảm phát thải.

Tuy nhiên, nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, đang gặp khó khăn trong việc triển khai chuyển quyền carbon hiệu quả. Các vấn đề như xác định quyền sở hữu carbon, xây dựng hệ thống chuyển nhượng quyền carbon và chia sẻ lợi ích từ nguồn thu chi trả REDD+ vẫn còn nhiều thách thức.

Nghiên cứu của CIFOR đã phân tích các bài học kinh nghiệm quốc tế về chuyển quyền carbon và chia sẻ lợi ích REDD+. Hai báo cáo chuyên đề được xuất bản cung cấp thông tin và khuyến nghị hữu ích cho MARD và VNFF trong việc xây dựng cơ chế chính sách phù hợp cho Việt Nam.

Hãy cùng VREnergy tìm hiểu chi tiết về chủ đề này nhé!

Quyền và Chuyển quyền carbon là gì?

dinh gia carbon 3 min

Theo nội dung tóm tắt của CIFOR, việc xây dựng hệ thống pháp lý về định nghĩa và chuyển nhượng quyền Carbon/quyền phát thải là vấn đề mới không chỉ tại Việt Nam mà còn tại nhiều quốc gia trên thế giới. Quá trình xây dựng chính sách liên quan đến vấn đề này thường kéo dài và phụ thuộc vào định hướng phát triển của quốc gia, năng lực của các bên có liên quan cũng như nguồn lực tài chính hiện có. 

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, một số vấn mà Việt Nam cần xem xét trong quá trình xây dựng chính sách chuyển quyền Các-bon tại Việt Nam bao gồm:

Việt Nam nên hướng tới thị trường Carbon bắt buộc hay thị trường Carbon tự nguyện?

Rất nhiều câu hỏi được đặt ra bởi các bên có liên quan về vấn đề Việt Nam nên ưu tiên phát triển thị trường Carbon tự nguyện hay thị trường Carbon bắt buộc?

Kết quả nghiên cứu của CIFOR cho thấy, trong tương lai các quốc gia đều phải phát triển và hướng tới cả hai thị trường này. Việc chuẩn bị và hướng tới thị trường Carbon tự nguyện sẽ giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống quản lý hành chính cũng như bán được Carbon trong khi các thỏa thuận quốc tế về thị trường bắt buộc còn đang được thảo luận chưa đi đến thống nhất.

Ngoài ra, các dự án của ngành lâm nghiệp liên quan trồng mới rừng, tái trồng rừng và giảm phát thải từ phá rừng và suy thoái rừng thường dễ dàng thực hiện hơn, có nhu cầu lớn hơn và có nhiều người mua hơn trong thị trường Carbon tự nguyện.

Tuy nhiên tham gia vào thị trường bắt buộc là yếu tố quan trọng để Việt Nam và các nước đạt được mục tiêu đề ra của Thỏa Thuận Paris cũng như giúp Việt Nam tiếp cận với nguồn tài chính quốc tế. Nếu như việc tham gia vào thị trường tự nguyện đòi hỏi các bên có liên quan (cả trong và ngoài nước) phải đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn Các-bon tự nguyện tùy vào bên mua là ai thì tham gia vào thị trường Carbon bắt buộc đòi hỏi sự nhất quán về phương pháp và quy trình quốc tế thông qua bởi các bên tham gia thỏa thuận Paris, đồng thời xây dựng quy trình chính sách mới như các nước đã xây dựng với thị trường Các-bon nội địa bắt buộc của mình.

Kết nối giữa thị trường carbon Việt nam và thị trường carbon quốc tế

viet nam du kien van hanh san giao dich tin chi carbon trong nam 2028 1 min

Cơ chế Chi trả dịch vụ môi trường rừng (PFES) cho Carbon rừng hiện nay tại Việt Nam thể hiện tiềm năng và cam kết chính trị trong việc vận hành cơ chế Carbon nội địa, trong đó có sản phẩm Các-bon rừng do ngành lâm nghiệp tạo ra. Các chương trình và dự án hiện nay liên quan đến cơ chế Giảm Phát Thải từ Phá rừng và suy thoái rừng (REDD+) cũng cho thấy Việt Nam có quan tâm và định hướng tới thị trường Carbon quốc tế. Vậy kết nối giữa thị trường Carbon quốc tế và thị trường Carbon nội địa này như thế nào? Có sự khác nhau nào giữa hai thị trường này không? Một số vấn đề mà Việt Nam cần xem xét trong quá trình xây dựng chính sách Các-bon rừng nội địa cũng như tiến vào thị trường Các-bon quốc tế là:

  • Xem xét kết hợp và đa dạng hóa các công cụ chính sách để thành lập thị trường Các-bon nội địa.
  • Hoàn thiện kết nối giữa thị trường quốc tế và thị trường nội địa.
  • Hoàn thiện hệ thống quản lý PFES nội địa – xây dựng hệ thống đăng kí Các-bon rừng quốc gia để thuận lợi cho việc tham gia thị trường quốc tế.
  • Tối ưu hóa nguồn tài chính để hỗ trợ quá trình thẩm định và bán tín chỉ carbon ra thị trường quốc tế.
  • Hợp pháp hóa quyền và chuyển quyền Carbon/chuyển nhượng kết quả giảm phát thải.

Hướng dẫn chuyển quyền carbon/chuyển nhượng kết quả giảm phát thải

Chống biến đổi khí hậu là nhiệm vụ cấp bách của toàn cầu, và rừng đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ khí CO2. Chương trình Giảm phát thải từ phá rừng và suy thoái rừng (REDD+) là một giải pháp tiềm năng để bảo vệ rừng và thúc đẩy phát triển bền vững.

Chuyển quyền carbon/chuyển nhượng kết quả giảm phát thải là một phần thiết yếu của REDD+. Nó trao quyền cho các cá nhân, tổ chức và cộng đồng sở hữu và quản lý lượng khí thải carbon từ rừng của họ. Việc này khuyến khích họ bảo vệ rừng và tham gia vào các hoạt động giảm phát thải.

Tuy nhiên, việc xây dựng hướng dẫn chuyển quyền carbon/chuyển nhượng kết quả giảm phát thải hiệu quả là một vấn đề phức tạp. Phần này sẽ thảo luận về một số vấn đề quan trọng cần được xem xét:

  1. Ai nên là người sở hữu quyền carbon?

Có hai cách tiếp cận chính:

  • Quyền carbon đi theo quyền sở hữu đất:

Ưu điểm: Khuyến khích các bên ngoài nhà nước tham gia REDD+.

Nhược điểm: Không phải nhóm chủ sở hữu rừng nào cũng có đủ năng lực để thực hiện.

  • Quyền carbon thuộc về nhà nước:

Ưu điểm: Đảm bảo quyền tự chủ và tài sản quốc gia.

Nhược điểm: Cần có cơ chế chia sẻ lợi ích hiệu quả.

  1. Mô hình chia sẻ lợi ích:

Có ba phương án chính:

  • Cơ chế chia sẻ lợi ích ở quy mô quốc gia:

Ưu điểm: Đảm bảo tính tự chủ của chính quyền quốc gia.

Nhược điểm: Có thể dẫn đến xung đột lợi ích.

  • Cơ chế chia sẻ lợi ích theo quy mô quốc gia nhưng được thực hiện bởi chính quyền cấp địa phương:

Ưu điểm: Gần gũi với người dân và địa phương.

Nhược điểm: Có thể dẫn đến thiếu thống nhất và hiệu quả.

  • Cơ chế chia sẻ lợi ích theo mô hình dự án và chương trình:

Ưu điểm: Linh hoạt và phù hợp với từng dự án.

Nhược điểm: Có thể dẫn đến chi phí giao dịch cao.

  1. Chuyển quyền carbon và đóng góp vào NDC:

Cần tính toán cụ thể lượng phát thải của ngành lâm nghiệp cần thiết để thực hiện cam kết NDC.

  1. Xây dựng năng lực cho hệ thống đăng ký và chuyển quyền carbon:

Cần thiết lập một cơ quan nhà nước làm đầu mối trong việc đăng ký, chuyển quyền carbon, thẩm định và giải quyết tranh chấp.

  1. Quyền phải đi đôi với trách nhiệm:

Cần có cơ chế để đảm bảo các bên thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ và cam kết giảm phát thải của mình.

Việc xây dựng hướng dẫn chuyển quyền carbon/chuyển nhượng kết quả giảm phát thải hiệu quả là một quá trình cần sự tham gia của nhiều bên liên quan. Bài viết này chỉ đưa ra một số vấn đề cần được xem xét. Hy vọng rằng những thông tin này sẽ góp phần vào việc xây dựng một hệ thống REDD+ hiệu quả tại Việt Nam

Tại sao lại cần “chuyển quyền carbon”?

Biến đổi khí hậu đang là một trong những thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt. Một trong những nguyên nhân chính của biến đổi khí hậu là phát thải khí nhà kính, đặc biệt là carbon dioxide (CO2).

Chuyển quyền carbon là một giải pháp đúng đắn nhằm giải quyết vấn đề này, từ đó trao quyền cho mỗi cá nhân, tổ chức trong việc quản lý lượng khí thải của họ, thay vì chỉ tập trung vào các nhà máy lớn như trước đây.

Vậy tại sao lại cần “chuyển quyền carbon”?

Hạn chế hiệu quả của cách tiếp cận truyền thống

thue carbon 3 min

Cách tiếp cận truyền thống tập trung vào việc kiểm soát khí thải từ các nhà máy lớn. Tuy nhiên, phương pháp này gặp nhiều hạn chế:

  • Khó khăn trong việc giám sát và kiểm soát khí thải từ hàng triệu cá nhân, tổ chức.
  • Thiếu sự tham gia của cộng đồng, khiến người dân cảm thấy “vô can” và thiếu động lực để chung tay bảo vệ môi trường.

Nâng cao ý thức cộng đồng

Chuyển quyền carbon trao quyền cho mỗi cá nhân, tổ chức trong việc quản lý lượng khí thải của họ.

Khi mỗi người đều có “quyền” và “trách nhiệm” riêng với khí thải, họ sẽ:

  • Quan tâm hơn đến việc sử dụng năng lượng hiệu quả và giảm lượng khí thải trong các hoạt động hàng ngày.
  • Tìm kiếm và áp dụng các giải pháp sáng tạo để giảm thiểu tác động môi trường.

Tăng hiệu quả giảm phát thải khí nhà kính

Chuyển quyền carbon giúp phân tán trách nhiệm, tạo điều kiện cho sự tham gia của nhiều bên:

  • Chính quyền: ban hành chính sách, quy định và hỗ trợ các hoạt động chuyển quyền carbon.
  • Doanh nghiệp: phát triển các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường.
  • Tổ chức phi chính phủ: nâng cao nhận thức và hỗ trợ cộng đồng trong việc thực hiện CQN.
  • Cá nhân: tự giác giảm lượng khí thải và tham gia vào thị trường carbon.

Thúc đẩy đổi mới

Chuyển quyền carbon tạo ra thị trường carbon, nơi các cá nhân, tổ chức có thể mua bán “quyền” thải carbon.

Thị trường này sẽ:

  • Khuyến khích các giải pháp sáng tạo để giảm khí thải.
  • Thu hút đầu tư vào các công nghệ năng lượng sạch.
  • Góp phần phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Thúc đẩy công bằng xã hội:

Chuyển quyền carbon đảm bảo rằng mọi người đều có quyền tiếp cận với môi trường sống trong lành. Giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với các cộng đồng dễ bị tổn thương.

Kết luận

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu. Do đó, “chuyển quyền carbon” là một giải pháp đầy tiềm năng cho hành trình xanh của đất nước.

Hiện nay, Việt Nam đang trong giai đoạn đầu triển khai “chuyển quyền carbon”. Tuy còn nhiều thách thức, nhưng đây là một bước đi đúng đắn và cần được đẩy mạnh.

Hãy cùng chung tay “chuyển quyền carbon”!

“Chuyển quyền carbon” không chỉ là trách nhiệm của chính quyền hay doanh nghiệp, mà là của mỗi cá nhân trong cộng đồng. Hãy cùng chung tay:

  • Tìm hiểu về “chuyển quyền carbon” và chia sẻ thông tin với người thân, bạn bè.
  • Sử dụng năng lượng hiệu quảgiảm lượng khí thải trong sinh hoạt hàng ngày.
  • Hỗ trợ các tổ chức đang hoạt động trong lĩnh vực “chuyển quyền carbon”.

Hãy nhớ rằng, mỗi hành động nhỏ bé của chúng ta hôm nay sẽ góp phần tạo nên một tương lai xanh và bền vững cho thế hệ mai sau!