Danh mục

Trung hòa carbon: Giải pháp bền vững cho tương lai

Trung hòa carbon: Giải pháp bền vững cho tương lai

Tại Hội nghị về Biến đổi khí hậu (BĐKH) của Liên hiệp quốc năm 2015, một thỏa thuận đã đạt được (Thỏa thuận Paris): Hướng tới mức trung hòa carbon vào nửa sau của Thế kỷ 21 để giảm thiểu tác động của BĐKH. Ở đây chúng ta có thể xem việc thực hiện trung hòa carbon để đạt được sự cân bằng quan trọng cho các thế hệ tiếp theo.

Được biết, lượng khí thải carbon dioxide (CO2) là một trong những nguyên nhân chính gây ra BĐKH. Kể từ khi bắt đầu Cách mạng Công nghiệp, nhân loại đã ngày càng sử dụng lượng carbon bị giữ lại bên trong cái gọi là nhiên liệu hóa thạch, tức là than, dầu và khí tự nhiên, khi đốt cháy sẽ thải ra dưới dạng CO2. Vào tháng 5 năm 2019, nồng độ của nó trong khí quyển đạt mức kỷ lục: 415 ppm (phần triệu).

CO2, cùng với các loại khí nhà kính (GHG) khác, giữ lại bức xạ năng lượng mặt trời và làm nóng bề mặt trái đất. Tác động của sự nóng lên toàn cầu trong những thập kỷ tới có thể rất thảm khốc: hạn hán thường xuyên, nghiêm trọng hơn, bão và sóng nhiệt cực phẩm, mực nước biển dâng cao, băng tan, mất đa dạng sinh học và những biến động lớn trong cuộc sống của người dân, thậm chí dẫn đến di cư do khí hậu.

Trung hòa carbon là gì?

Theo Nghị viện Châu Âu, mức độ trung hòa carbon đạt được khi cùng một lượng CO2 được vào khí quyển và được loại bỏ bằng nhiều cách khác nhau, để lại sự cân bằng bằng 0, còn được gọi là lượng khí thải carbon bằng không. Nhưng chính xác thì chúng ta chúng ta muốn nói gì về dấu chân carbon? Đây là được định nghĩa là tổng lượng phát thải khí nhà kính do một cá nhân, tổ chức, dịch vụ hoặc sản phẩm gây ra.

trung hoa carbon 1 min

Có một số cách để đạt được sự cân bằng mà chúng ta đang nói đến. Cách lành mạnh nhất là không thải ra nhiều CO2 hơn mức mà rừng và thực vật trên thế giới có thể hấp thụ một cách tự nhiên, chúng hoạt động như các bể chứa carbon thông qua quá trình quang hợp – chúng lấy CO2 từ không khí và biến nó thành oxy – giúp giảm khí thải.

  • Giảm thiểu lượng khí nhà kính thải ra: Điều này có thể bao gồm cải thiện hiệu suất năng lượng, chuyển đổi sang nguồn năng lượng tái tạo, sử dụng phương tiện giao thông sạch hơn, và giảm tiêu thụ năng lượng.
  • Bù đắp khí nhà kính: Đây là quá trình mà tổ chức hoặc cá nhân đầu tư vào các dự án hoặc hoạt động như trồng cây, tái rừng, hoặc ủy thác các công việc giảm thiểu khí nhà kính cho người khác để đền bù cho lượng khí nhà kính mà họ không thể loại bỏ hoàn toàn.

Trong một tuyên bố được đưa ra vào năm 2020, Tổng thư ký LHQ António Guterres đã xác định các yếu tố chính liên quan đến việc đạt được sự trung lập về khí hậu:

  • Xây dựng một liên minh toàn cầu thực sự để hỗ trợ trung hòa carbon vào năm 2050.
  • Điều chỉnh tài chính toàn cầu đằng sau Thỏa thuận Paris và các mục tiêu phát triển bền vững.
  • Đạt được tiến bộ quyết định về thích ứng và chống chịu với BĐKH.

Trạng thái trung hòa carbon là một mục tiêu quan trọng trong việc đối phó với biến đổi khí hậu và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Lợi ích của việc đạt được mục tiêu trung hòa carbon

trung hoa carbon 2 min

Việc đạt được mục tiêu trung hòa carbon có nhiều lợi ích quan trọng đối với môi trường và xã hội. Dưới đây là một số góc nhìn về lợi ích của việc này:

  • Giảm biến đổi khí hậu: Trung hòa carbon giúp giảm lượng khí nhà kính thải ra môi trường, làm giảm tác động của biến đổi khí hậu như tăng nhiệt độ toàn cầu, tăng mực nước biển, và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Điều này góp phần bảo vệ môi trường và giảm nguy cơ thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra.
  • Cải thiện sức kháng của hệ sinh thái: Trung hòa carbon thường đi kèm với các hoạt động bảo vệ môi trường như tái rừng, trồng cây, và bảo tồn đất đai. Những hoạt động này cải thiện sức kháng của hệ sinh thái và duy trì sự đa dạng sinh học.
  • Tiết kiệm năng lượng và tài nguyên: Việc tập trung vào giảm lượng khí nhà kính thải ra thường đi kèm với sự cải thiện hiệu suất năng lượng và tài nguyên. Điều này có thể giúp giảm chi phí vận hành và tiết kiệm tài nguyên quý báu.
  • Cơ hội kinh doanh: Trung hòa carbon cũng mở ra cơ hội kinh doanh mới. Các công ty có thể tham gia vào thị trường carbon, đầu tư vào các dự án bảo vệ môi trường, và phát triển các sản phẩm và dịch vụ sạch hơn để đáp ứng nhu cầu của thị trường.
  • Cải thiện sức kháng của xã hội: Việc giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường cũng có thể cải thiện sức kháng của xã hội. Đặc biệt, những người dân có thu nhập thấp và cộng đồng yếu thế thường là những người chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, và việc trung hòa carbon có thể giúp họ tồn tại và phát triển trong môi trường bền vững hơn.

Cuối cùng, việc đạt được mục tiêu trung hòa carbon không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường, mà còn có lợi ích kinh tế và xã hội rộng rãi. Nó là một phần quan trọng của việc chuyển đổi sang một nền kinh tế và xã hội bền vững hơn trong tương lai.

Vậy cụ thể chúng ta cần phải làm gì để đạt những điều trên?

Làm thế nào để đạt được hiệu quả trung hoà carbon?

Đạt được hiệu quả trung hòa carbon là một mục tiêu quan trọng của nhiều quốc gia và tổ chức trên thế giới nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự nỗ lực của tất cả các bên, từ các chính phủ, doanh nghiệp đến mỗi cá nhân.

Có ba cách chính để đạt được hiệu quả trung hòa carbon:

Tính toán hàm lượng phát thải khí CO2

Hàm lượng phát thải khí CO2 phát thải ra môi trường trong một đơn vị thời gian. Hàm lượng phát thải carbon được sử dụng để đánh giá mức độ phát thải khí nhà kính, từ đó có các biện pháp giảm thiểu và ứng phó với BĐKH.

Có nhiều phương pháp để tính toán hàm lượng phát thải carbon. Phương pháp phổ biến nhất là sử dụng hệ số phát thải. Hệ số phát thải là lượng khí CO2 phát thải ra môi trường trên một đơn vị sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động.

Công thức tính toán hàm lượng phát thải carbon theo hệ số phát thải như sau:

Lượng phát thải CO2 = Hệ số phát thải * Sản lượng

Trong đó:

  • Lượng phát thải CO2: Là lượng khí CO2 phát thải ra môi trường, được đo bằng đơn vị tấn CO2 (tCO2)
  • Hệ số phát thải: Là lượng khí CO2 phát thải ra môi trường trên một đơn vị sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động, được đo bằng đơn vị tấn CO2/tấn (tCO2/t) hoặc tấn CO2/MWh (tCO2/MWh)
  • Sản lượng: Là lượng sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động được sản xuất, được đo bằng đơn vị tấn (t) hoặc MWh

Ví dụ: Một nhà máy sản xuất thép có sản lượng 1 triệu tấn thép/năm, hệ số phát thải CO2 là 2,0 tCO2/t thép. Như vậy, lượng phát thải CO2 của nhà máy này là:

Lượng phát thải CO2 = 2,0 tCO2/t thép * 1 triệu tấn thép/năm = 2 triệu tấn CO2/năm

Ngoài hệ số phát thải, hàm lượng phát thải carbon còn có thể được tính toán dựa trên các phương pháp khác, chẳng hạn như:

  • Phương pháp phân tích chu trình vòng đời (Life Cycle Assessment – LCA): Phương pháp này tính toán hàm lượng phát thải carbon của một sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động trong suốt vòng đời của nó, từ giai đoạn khai thác nguyên liệu, sản xuất, sử dụng đến giai đoạn thải bỏ.
  • Phương pháp mô phỏng khí hậu (Climate Modeling): Phương pháp này sử dụng các mô hình khí hậu để tính toán hàm lượng phát thải carbon của một hoạt động hoặc chính sách cụ thể.

Việc lựa chọn phương pháp tính toán hàm lượng phát thải carbon phụ thuộc vào mục đích sử dụng và độ chính xác cần thiết.

Giảm phát thải

trung hoa carbon 3 min

  • Sử dụng năng lượng tái tạo: Năng lượng tái tạo là nguồn năng lượng sạch, không phát thải khí nhà kính. Các nguồn năng lượng tái tạo phổ biến bao gồm năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thủy điện, năng lượng địa nhiệt, năng lượng sinh khối.
  • Cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng: Có thể cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng bằng cách sử dụng các thiết bị tiết kiệm năng lượng, tối ưu hóa quy trình sản xuất, vận hành,…
  • Giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch: Nhiên liệu hóa thạch là nguồn năng lượng gây ô nhiễm môi trường và phát thải nhiều khí nhà kính. Có thể giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng cách sử dụng các nguồn năng lượng thay thế, thay đổi thói quen sử dụng năng lượng,…
  • Trồng rừng: Rừng là “lá phổi xanh” của Trái đất, có vai trò quan trọng trong việc hấp thụ khí carbon dioxide và giải phóng oxy. Trồng rừng giúp giảm lượng khí thải carbon dioxide trong khí quyển.
  • Tăng cường tái chế, tái sử dụng: Tái chế, tái sử dụng giúp giảm lượng rác thải, từ đó giảm lượng khí thải trong quá trình sản xuất, vận chuyển, xử lý rác thải.

Bù đắp carbon

  • Đầu tư vào các dự án giảm phát thải: Các dự án giảm phát thải bao gồm trồng rừng, thu hồi carbon,… Các doanh nghiệp, tổ chức có thể đầu tư vào các dự án này để bù đắp lượng khí thải không thể giảm được.
  • Mua tín chỉ carbon: Tín chỉ carbon là một chứng chỉ thể hiện lượng khí thải đã được giảm thiểu hoặc loại bỏ. Các doanh nghiệp, tổ chức có thể mua tín chỉ carbon từ các dự án giảm phát thải để bù đắp lượng khí thải của mình.

Đạt được hiệu quả trung hòa carbon là một thách thức lớn, đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả các bên. Tuy nhiên, đây là mục tiêu cần thiết để bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Kết luận

Trung hòa carbon không chỉ là một mục tiêu quan trọng mà còn là một cam kết quyết liệt trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Việc giảm lượng khí nhà kính thải ra môi trường và đầu tư vào các dự án bù đắp không chỉ giúp bảo vệ môi trường và sức kháng của hệ sinh thái, mà còn là cách tạo ra một tương lai bền vững cho thế hệ sau. Mục tiêu trung hòa carbon đòi hỏi sự đóng góp của mọi người, từ cá nhân đến tổ chức và chính phủ. 

Vì vậy, chúng ta cần chung tay hành động, thúc đẩy những thay đổi cần thiết trong lối sống, công việc, và quyết định kinh doanh để đảm bảo rằng chúng ta đang làm phần của giải pháp, không phải là phần của vấn đề. Hiệu quả trung hòa carbon không chỉ giữ cho hành tinh này trong trạng thái tốt hơn mà còn xây dựng một tương lai tươi sáng và bền vững cho chúng ta và thế hệ tương lai.

*Nguồn tài liệu tham khảo:

Carbon neutrality, what is it and why is it vital for the future of the planet? – https://www.iberdrola.com/sustainability/what-is-carbon-neutrality

What is and how to achieve carbon neutrality? – https://en.carbonneutralplus.com/what-is-and-how-to-achieve-carbon-neutrality/